هاشم معروف الحسني ( مترجم : محمد مقدس )
490
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي )
معاويه را و سومى عمرو بن العاص را عهدهدار شدند و روز نوزدهم يا هفدهم رمضان را براى به اجرا در آوردن نقشهء خود ، مقرر كردند و وعده گذاردند تا در اين سه نقطه در يك ساعت ، نقشه خود را عملى سازند . و در روايتى كه البلاذرى در الانساب ذكر كرده آنها در عمرهء رجب سال چهلم هجرت ، هم پيمان گرديدند و ديگر چيزى به اين روايت افزوده نشده حال آنكه به نظر مىرسد اين روايت از اين نظر كه در ماه رجب هم وعده شده بودند پيچيدگيهايى دارد و احتمال هم مىرود كه در آن موقع هم براى به اجرا درآوردن نقشه خود هم پيمان شده بودند ؛ همچنان ممكن است در آن هنگام تصميم گرفته بودند و اجرايش را به ماه رمضان موكول كرده بودند ، آنچه هم وعده بودن و گرد هم آمدنشان در عمرهء رجب را درستتر جلوه مىدهد تذكر اين نكته از سوى يعقوبى در مورد ورود عبد الرحمن بن ملجم در بيستم شعبان به كوفه است . گفته مىشود كه اشعث بن قيس الكندى خود اين توطئه را عليه جان امير المؤمنين ( ع ) ترتيب داد و در مورد اجراى آن با ابن ملجم به توافق رسيد و بنا به تعبير راوى ، زمينهء كار در « كندة » فراهم آمد . صاحبان چنين نظرى من جمله به اين روايت ابو الفرج الاصفهانى كه به نقل از محمد بن الحسين آورده استناد مىجويند كه اشعث بن قيس بر امير المؤمنين وارد شد و دربارهء موضوعى با ايشان سخن گفت على - ( ع ) به او خشونت نشان داد ؛ اشعث تهديدش كرد كه بالاخره او را خواهد كشت امير المؤمنين ( ع ) در پاسخش فرمود : مرا به مرگ تهديد مىكنى و از مرگ مىترسانى به خدا سوگند كه باكى از آن ندارم كه من بر مرگ افتم يا مرگ روى من افتد . و در روايت ديگرى آمده است كه اشعث بن قيس در همان شبى كه امير المؤمنين كشته شد در گوشهاى از مسجد با ابن ملجم خلوت كرد و حجر بن عدى بر آنها گذشت و شنيد كه اشعث به او مىگويد : النجاة النجاة سپيدهء صبح رسوايت خواهد كرد . حجر بن - عدى به او گفت : اى يك چشم تو او را كشتى و به شتاب نزد امير المؤمنين شد ولى ابن - ملجم را ديد كه بر او پيشى گرفته و با شمشير بر سر مبارك حضرت كه در محراب خود بود ضربه وارد آورده است . صاحبان اين نظر بيشتر بر مواضع دشمنانهاى تكيه مىكنند كه اشعث بن قيس نسبت به امير المؤمنين داشت و ما به برخى از آنها طى سخن خود دربارهء حكميت و نتايج آن ، اشاره داشتيم . و گفته مىشود كه توطئه را ابن ملجم و معاوية بن ابى سفيان ، ترتيب دادند ؛ اين نظر را « فلهوزن » در كتاب خود « تاريخ الدول العربية » به نقل از طبرى ، ابراز داشته است و